Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Mszczonowa. Do najważniejszych z nich należą:

• 1. • Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Mszczonów na lata 2022-2028,

     • Program Usług Społecznych w Gminie Mszczonów na lata 2024-2026,

     • Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Ofiar Przemocy Domowej dla Gminy Mszczonów na lata 2024-2030,

     • Gminny Program Wspierania Rodziny dla Gminy Mszczonów na lata 2023-2025,

     • Program osłonowy „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028,

     • Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii i Przemocy w Rodzinie dla Gminy Mszczonów na lata 2022-2025.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Mszczonów związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na poziom wydatków miała wpływ utrzymująca się wysoka liczba rodzin wymagających wsparcia z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby, bezrobocia, ubóstwa oraz niepełnosprawności. Istotne znaczenie miało również współwystępowanie kilku przesłanek trudnej sytuacji życiowej w jednej rodzinie, co zwiększało zakres i intensywność udzielanej pomocy.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Centrum Usług Społecznych wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Obecna struktura organizacyjna Centrum Usług Społecznych jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez CUS są: 

• środki własne gminy, 

• dotacje do zadań własnych, 

• oraz dotacje do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. CUS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo realizowano działania finansowane ze źródeł zewnętrznych, w tym w ramach programów rządowych, takich jak „Posiłek w szkole i w domu”, „Korpus Wsparcia Seniorów” oraz „Opieka 75+”. Ponadto, w ramach działalności statutowej CUS prowadził działania środowiskowe i usługi społeczne, w tym funkcjonowanie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz ośrodka wsparcia „Klub Senior+”.

Wydatki CUS na zadania własne gminy w 2025 r.

Świadczenia wsparcia materialnego

Zestawienie z realizacji zadań zleconych w 2025 r.

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r.

• W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 114 rodzin, a niepieniężnymi 64 rodziny.

• Pracę socjalną świadczono wobec 194 rodzin.

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej i wsparcia rodziny w 2025 r.

Działania CUS z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.

W 2025 r. Gmina Mszczonów, za pośrednictwem Centrum Usług Społecznych, realizowała zadania na rzecz obywateli Ukrainy finansowane ze środków Funduszu Pomocy. Wsparcie to obejmowało przede wszystkim świadczenia rodzinne oraz świadczenia opiekuńcze, stanowiące kontynuację działań wdrożonych w związku z napływem ludności z Ukrainy.

W zakresie świadczeń rodzinnych wypłacono łącznie 280 świadczeń na kwotę 32.895,00 zł, w tym 188 świadczeń zasiłku rodzinnego (22.384,00 zł) oraz 92 świadczenia dodatków do zasiłków rodzinnych (10.511,00 zł). 

W strukturze dodatków największe znaczenie miało wsparcie z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – 60 świadczeń na kwotę 5.700,00 zł. 

Istotne były również świadczenia z tytułu samotnego wychowywania dziecka (20 świadczeń na kwotę 3.860,00 zł) oraz związane z podjęciem nauki poza miejscem zamieszkania (9 świadczeń na kwotę 621 zł). 

W mniejszym zakresie realizowano wsparcie dla dzieci z niepełnosprawnościami – 3 świadczenia na kwotę 330 zł.

Ponadto w ramach pomocy wypłacano świadczenia opiekuńcze, w tym zasiłki pielęgnacyjne. W 2025 r. przyznano 23 świadczenia na łączną kwotę 4.964,00 zł, co wskazuje na obecność wśród beneficjentów osób wymagających stałej opieki i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

Struktura udzielonej pomocy wskazuje, że wsparcie kierowane do obywateli Ukrainy miało charakter przede wszystkim rodzinny i socjalny, koncentrując się na zabezpieczeniu podstawowych potrzeb bytowych oraz wsparciu rodzin wychowujących dzieci. Relatywnie niewielka liczba świadczeń opiekuńczych sugeruje, że dominującą grupą beneficjentów były osoby w wieku produkcyjnym oraz dzieci.

Realizacja działań w ramach Funduszu Pomocy w 2025 r. stanowiła istotne uzupełnienie systemu pomocy społecznej w gminie, umożliwiając objęcie wsparciem osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej w wyniku działań wojennych na terytorium Ukrainy.

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, przede wszystkim ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły 918.968 zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.

Na rzecz ochrony zdrowia, w 2025 r., podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. 

Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.